Met welke AI moet ik beginnen?
(En waarom je waarschijnlijk meerdere nodig hebt)
Spoiler: Dit is even een lang artikel. En dat is niet wat we beloofd hebben. Maar we denken dat het belangrijk is om te weten dat niet alleen ChatGPT, Claude, Copilot en Gemini bestaan. Je moet ook begrijpen welke variant van deze AI-modellen je wanneer inzet.
Weet je nog dat je vroeger drie agenda’s had: een papieren, een digitale en eentje in je hoofd, en je constant vergat waar nu wat in stond? Zo voelt AI nu ook een beetje. Iedereen heeft wel een ChatGPT-account, heeft Claude een keer geprobeerd, en ergens in een Google-tab staat nog Gemini open van die ene keer dat je het testte. Maar de vraag blijft: met wie werk jij het liefst, en waarom?
De waarheid is dat ze allemaal slim zijn, maar ze denken anders. En dat is niet alleen een kwestie van persoonlijkheid; elk platform heeft ook nog eens meerdere varianten die je moet leren kennen. ChatGPT heeft nu vijf verschillende modellen. Claude heeft vier gezichten. En Gemini? Die heeft het gelukkig wat eenvoudiger gehouden, maar zelfs daar moet je weten wanneer je Flash gebruikt en wanneer Pro. En voor wie vooral met Copilot werkt: het onderliggende model is in feite ChatGPT, maar dan ingebouwd in je Microsoft-tools.
Dit artikel helpt je door die jungle heen. Niet met theoretisch geneuzel, maar met praktische antwoorden op de vraag die iedereen heeft: wat gebruik ik nu eigenlijk wanneer?
Waarom AI’s als kinderen van verschillende ouders zijn
Er zijn maar een handvol bedrijven die daadwerkelijk AI-modellen bouwen: OpenAI (ChatGPT), Anthropic (Claude), Google (Gemini), plus Mistral (LeChat) en DeepSeek voor wie echt in de tech duikt. De rest van de wereld, denk aan bijvoorbeeld Microsoft’s Copilot, bouwt toepassingen bovenop die modellen, maar de échte innovatie gebeurt bij deze spelers.
Elk van deze bedrijven traint hun modellen met andere datasets, andere waarden en andere prioriteiten, wat betekent dat je dezelfde intelligentie krijgt maar met een totaal andere opvoeding. Het is een beetje zoals het samenstellen van een team: je hebt niet vijftien mensen nodig die hetzelfde doen, maar je wilt de snelle denker voor brainstorms, de grondige analist voor strategisch werk, en de creatieveling die verbanden ziet die anderen missen.
En net zoals je niet van een kind verwacht dat het tegelijk goed is in voetbal, piano én wiskunde, moet je ook niet verwachten dat één AI alles het beste doet. De kunst is leren wie je wanneer inzet.
ChatGPT: de snelle denker met vijf gezichten
Open ChatGPT en je ziet nu GPT-5 met vier verschillende modi: Auto, Instant, Thinking en Pro, plus ergens verstopt de Legacy 4o en andere legacy modellen. En je eerste gedachte is waarschijnlijk: wat moet ik hier nou mee? Laat ons het vertalen naar wat het eigenlijk betekent voor jouw dagelijks werk.
Auto is de slimme standaard die voor 80% van je werk de juiste keuze maakt. Het model beoordeelt zelf of je vraag simpel of complex is en past zijn denkproces daarop aan. Voor de meeste mensen is dit het enige wat je hoeft te gebruiken: je laat het gewoon aanstaan en het doet z’n werk. In Copilot heet deze automatische standaard “Smart (GPT-5)” en werkt het op dezelfde manier.
Instant is razendsnel en perfect voor als je weet dat je vraag simpel is en je gewoon snel een antwoord wilt. En laten we eerlijk zijn: “simpel” voor een large language model betekent eigenlijk alles wat puur met tekst te maken heeft. E-mails herschrijven, snelle samenvattingen maken, brainstorm-ideeën genereren; voor dit soort taken hoef je niet te wachten op diep nadenken. Binnen seconden heb je je antwoord en kun je door met je dag.
Thinking is waar het interessant wordt. Het overweegt meerdere invalshoeken, checkt zijn eigen redenering, en komt dan pas met een antwoord. Dit gebruik je voor strategische scenario-analyses, complexe stakeholder-mappings, of als Instant een antwoord geeft dat te oppervlakkig aanvoelt. Je zult merken dat het iets langzamer is. Daar kwam natuurlijk meteen kritiek op, dus heeft OpenAI drie opties geïntroduceerd: Mini Thinking, Thinking, en binnen die laatste kun je kiezen tussen Standard en Extended.
💡 Tip: Voor echt grondige analyses kun je ChatGPT’s research-functie aanvinken en combineren met een Thinking model. Het verschil is merkbaar: zonder research baseert ChatGPT zich op zijn trainingsdata, met research haalt het live informatie op en verifieert claims voordat het conclusies trekt.
Pro is voor de zeldzame momenten dat zelfs Thinking niet diep genoeg is: wetenschappelijke analyses, complexe strategische vraagstukken met enorme impact. Het kost extra en de meeste leidinggevenden hebben het niet nodig. Eerlijk: Wij gebruik het zelf ook niet.
Legacy 4o kun je vergeten. Het staat er alleen voor wat ze ‘backwards compatibility’ noemen en GPT-5 Instant is in alle opzichten beter.
De vuistregel voor ChatGPT is simpel: laat Auto gewoon aanstaan tenzij je precies weet dat je iets anders wilt. Gebruik Instant bewust voor snelheid, Thinking bewust voor diepgang, en vergeet Pro tenzij je een consultant of researcher bent die echt business-kritieke analyses draait.
Claude: de denker die je begrijpt
Claude heeft vier versies, maar eigenlijk gebruik je er maar twee: Sonnet 4.5 voor dagelijks werk en Opus 4.1 voor wanneer Sonnet vastloopt op complexiteit. De oudere versies — zoals Sonnet 3.7 en Sonnet 4 — kun je gewoon vergeten, die zijn inmiddels vervangen door betere opvolgers.
Sonnet 4.5 is wat wij zou kiezen als wij maar één model mocht kiezen voor de komende maand. Het denkt grondig na, begrijpt nuance beter dan welk ander model dan ook, en is uitstekend in het begrijpen van context die over meerdere pagina’s loopt. Voor strategische documenten waar de toon telt, complexe analyses waar je wilt dat AI begrijpt wat je bedoelt in plaats van alleen wat je zegt, of presentaties die je moet herschrijven voor een ander publiek: Sonnet 4.5 levert keer op keer.
Het is langzamer dan ChatGPT Instant, maar het leest tussen de regels door op een manier die andere modellen niet kunnen evenaren. Ook in de Nederlandse taal vinden wij het echt beter dan bijvoorbeeld ChatGPT.
Waar Sonnet 4.5 echt in uitblinkt, is dat het snapt wanneer welke tool nodig is. Modellen zoals ChatGPT of Claude voorspellen eigenlijk gewoon het volgende woord — ze kunnen dus niet écht rekenen of zelf het internet op. Maar zodra er tools omheen gebouwd zijn (zoals een rekenmodule of een webbrowser), kunnen ze dat wel. En Sonnet 4.5 is opvallend goed in begrijpen wanneer hij zo’n tool moet gebruiken. Wij hadden het vorige week nog (iets met Q3 aangifte…): wij gooiden een screenshot van onze uitgaven in ChatGPT, vroegen om de som en dat klopte niet… Nou, dat gebeurt dus veel minder bij Sonnet 4.5. Die heeft beter door wanneer hij echt moet gaan rekenen in plaats van raden.
Opus 4.1 gebruiken wij alleen voor de echt lastige vraagstukken waar Sonnet niet diep genoeg blijkt te gaan. Complexe strategische puzzels met veel variabelen, juridische documenten met hoge precisie-eisen, scenario-analyses waar je echt wilt dat het model alle nuances meeneemt. Het kost meer tijd en meer “geld” (het gebruikt wat ze noemen usage limits sneller dan Sonnet 4.5), maar voor kritieke beslissingen waar veel van afhangt, wil je die extra diepgang.
De vuistregel: begin altijd met Sonnet 4.5 en schakel pas over naar Opus als het antwoord té oppervlakkig blijkt. En vaak ontdek je dan dat het niet aan het model ligt maar aan je vraag, die je beter moet formuleren. Daar komen we volgende week uitgebreid op terug.
Gemini: de assistent die je spullen kent
Gemini heeft het gelukkig wat eenvoudiger gehouden met versie 2.5, waar je Flash gebruikt voor snelle taken en Pro voor complexere vragen. Maar het échte verschil met ChatGPT en Claude zit niet in de intelligentie: het zit in de toegang tot je Google-omgeving.
Flash 2.5 is geoptimaliseerd voor snelheid en het verwerken van grote hoeveelheden informatie in één keer. Voor snelle samenvattingen van lange documenten, het doorzoeken van grote datasets, of het verwerken van veel context tegelijk is Flash verrassend capabel.
Pro 2.5 gebruik je voor complexere analyses waar je wilt dat het model echt nadenkt over verbanden, voor datawerk in Sheets waar je dieper inzicht nodig hebt, of voor strategische vragen waar Flash te oppervlakkig blijft. Het verschil met Flash is subtiel maar merkbaar als je complexe redeneervraagstukken hebt.
Het échte voordeel van Gemini zit hem niet in de pure intelligentie - wij vinden ChatGPT en Claude vaak net zo goed (of eigenlijk beter) in schrijven en redeneren - maar in de integratie met jouw Google Workspace. Als je vraag begint met “zoek in mijn...” of “wat staat er in mijn...” of “vat samen uit mijn...”, is er geen competitie. Gemini kan het gewoon en de anderen niet, punt.
Stel dat je voor morgen een vergadering moet voorbereiden, dan kun je Gemini vragen: “Bereid me voor op mijn meeting van morgen tien uur.” Het kijkt dan in jouw agenda, leest de relevante e-mails, zoekt de documenten in Drive, en zal je een samenvatting geven binnen 30 seconden met de juiste context. Dat scheelt je zeker 30 minuten voorbereidingstijd.
De praktijk: wie gebruik je wanneer?
Nu je weet welke varianten er zijn, wordt de vraag: hoe ziet dat er in de praktijk uit? Want het helpt niet om te weten dat ChatGPT Thinking bestaat als je niet weet wanneer je het moet gebruiken in plaats van Claude Sonnet.
Wij gebruiken ze alle drie, elke dag voor iets anders, en na een paar maanden experimenteren is er een patroon ontstaan dat redelijk stabiel blijkt:
‘s Ochtends beginnen we met Gemini Flash. “Wat zijn mijn prioriteiten vandaag?” geeft in dertig seconden een overzicht van meetings, urgente e-mails en lopende projecten uit onze Drive. Die context bepaalt hoe wij onze dag inrichten. Voor de lezers die met Copilot te maken hebben, kan dit ook in Copilot.
Voor quick tasks tijdens de dag gebruiken we ChatGPT Instant of Auto. E-mails herschrijven, lijstjes maken, snelle samenvattingen: het is razendsnel en goed genoeg voor werk waar we gewoon snel doorheen willen zonder dat het slecht mag zijn.
Voor strategisch schrijfwerk schakelen wij over naar Claude Sonnet. Bijvoorbeeld voor moeilijke emails waar toon echt telt, schrijft Claude teksten die klinken alsof een mens ze bedacht heeft in plaats van een machine. We vinden het ook sterk in bijvoorbeeld het structureren van presentaties, en het opschonen van rommelige data.
Voor complexe strategische vraagstukken waar we echt even doorheen moeten denken, gebruiken we ChatGPT Thinking of Claude Opus, afhankelijk van het type vraag. Thinking als het logisch redeneren vereist met duidelijke stappen, Opus als het strategische afwegingen betreft met veel variabelen en geen duidelijk juist antwoord.
Voor een belangrijke presentatie gebruiken we alledrie, wat betekent: Claude Sonnet voor de tekst, ChatGPT Thinking voor het controleren van onze argumentatie, en Gemini voor het vinden van de laatste cijfers uit onze Google Drive.
Geen enkel model doet alles het beste, maar samen dekken ze al onze taken, en vormen ze de perfecte collega.
Wanneer welke AI echt beter is
De theorie is één ding, maar laten we heel concreet worden over wanneer je welke kiest, want daar gaat het uiteindelijk om:
Als je met Google / Microsoft werkt, wint Gemini / Copilot bij:
“Wat staat er in mijn agenda deze week?”
“Zoek alle documenten over project X”
“Vat mijn laatste 50 e-mails over Y samen”
“Wat zijn mijn actiepunten uit recente meetings?”
Taken waar je Google Docs, Sheets of Gmail voor nodig hebt (of de Microsoft varianten)
Als je hele team op Google Workspace / Microsoft zit
ChatGPT wint bij:
Snelheid voor dagelijkse taken (Instant)
Brainstorms waar je structuur nodig hebt
Logische puzzels en step-by-step redeneren (Thinking)
Als je wilt zien hóe het denkt
Het snel doorwerken van stapels kleine taken
Het praten met “Voice Mode”
Claude wint bij:
Nederlandse nuance en taalgevoel
Lange, complexe documenten verwerken
Teksten waar empathie of emotie telt
Strategisch schrijfwerk met nuance
Snel dashboards en visuals maken
De waarheid is dat het verschillende tools zijn voor verschillende jobs, en ideaal gezien heb je ze alle drie in je gereedschapskist.
Een belangrijke kanttekening: dit is de stand van zaken vandaag, maar morgen kan het alweer anders zijn. De AI-wereld verandert razendsnel. Vorige maand vonden wij ChatGPT nog de beste voor het genereren van afbeeldingen, vandaag met Nano Banana gebruiken wij Gemini hiervoor. Daarom werk je met alle drie en blijf je experimenteren met wat op dat moment het beste werkt voor je specifieke taak. En daarom zullen wij dit artikel blijven updaten :-)
Wat het kost (en wat het oplevert)
Wij betalen voor alle drie en dat kost ons samen zo’n 60 euro per maand: 20 voor ChatGPT Plus, 20 voor Claude Pro, en 20 voor Google AI Premium. Dat klinkt als veel totdat je beseft dat het ons samen minstens vijf uur per week bespaart aan zoeken, schrijven en nadenken.
Reken het zelf maar uit: vijf uur per week tegen een uurloon van - let’s say - 50 euro is 250 euro per week, of 1000 euro per maand. Voor een investering van 60 euro. De ROI is belachelijk hoog. Het probleem is dat niemand uitlegt welke je waarvoor gebruikt; en dat is precies waar het misgaat voor de meeste mensen. Ze hebben accounts bij alle drie, gebruiken ze door elkaar zonder systeem, en vragen zich af waarom AI niet de gamechanger is die iedereen beweert dat het is. Het antwoord: omdat je moet weten wie je waarvoor belt.
Begin simpel, schaal daarna op
Je hoeft niet alles tegelijk te doen en eerlijk gezegd raden we dat ook af. Begin met één platform, niet drie. Eén.
Werk je vooral in Google Workspace? Begin met Gemini. Is snelheid prioriteit en wil je vooral snel door je dagelijkse taken? Begin met ChatGPT. Doe je strategisch schrijfwerk waar nuance echt telt? Begin met Claude.
Gebruik het één week voor alles, echt alles. Leer hoe het denkt, ontdek waar het goed in is en waar het vastloopt. Week twee voeg je een tweede platform toe, maar alleen voor de taken waar het eerste tekortschoot. Week drie evalueer je of je het derde nodig hebt.
De meeste mensen eindigen met twee: één voor dagelijks werk en snelheid, één voor specialistische taken en diepgang. En dat is prima; drie hebben is geen vereiste maar een keuze voor wie echt het maximum eruit wil halen.
Maar het belangrijkste is dat je begint. Niet met kiezen, maar met doen. Want of we het nu leuk vinden of niet, AI wordt een vast onderdeel van ons werk en leven. De vraag is niet óf we ermee te maken gaan krijgen, maar hoe bewust we ermee omgaan. Huppelen we erachteraan, of nemen we zelf de leiding?
Wij zeggen daarom: we gaan aan de bak. Klein beginnen, dagelijks oefenen, en voordat je het weet heb je drie digitale collega’s die je écht helpen in plaats van je overweldigen.
Duizelt het nog steeds? We helpen je graag persoonlijk verder. Ook werken we direct met organisaties. Met onze achtergrond bij McKinsey en Spark Optimus zetten we AI strategisch in - zonder buzz, met concrete resultaten. Neem contact op via hello@herai.work. Van workshops tot werksessies, we bespreken wat je nodig hebt.
Voor wie meer de diepte in wil, organiseren we binnenkort drie deep dive workshops waar je hands-on leert wat werkt en wat niet. Op 4 december en 10 december geven we een (Advanced) Prompting workshop van drie uur, in de buurt van Amsterdam Sloterdijk. De investering is 299 euro, maar met kortingscode HERAI25OFF krijg je 25% korting.
Op 15 januari organiseren we een workshop over AI Agents en Workflow Automation, ook drie uur, dit keer in de buurt van Amsterdam Zuidoost. Hier duiken we in hoe je AI taken laat uitvoeren zonder dat jij constant hoeft bij te sturen: van e-mails tot het automatiseren van terugkerende processen. De investering voor deze workshop is 399 euro, met dezelfde kortingscode HERAI25OFF krijg je ook 25% korting.
Aanmelden: