Kerstreading en kijktips: Wat AI-inspiratie voor de feestdagen
De dagen worden korter en de kaarsen gaan aan, en eindelijk ontstaat er ruimte om op de bank te kruipen met een goed boek of om een film aan te zetten die je al weken op je lijstje hebt staan. En waarom zou je niet eens een keer een verhaal kiezen dat over AI gaat? En dan niet een droog artikel :- ), maar een boek of film dat je aan het denken zet, context geeft, en je misschien net dat andere perspectief biedt op de technologie die zo onmiskenbaar ons leven binnenkomt.
Wij hebben onze favoriete boeken en films voor je op een rijtje gezet.
Boeken: Van kritisch tot praktisch
Niet onze AI – Gabriela Obispa en Laurens Vreekamp
Eerder dit jaar waren we bij de boeklancering in Felix Meritis in Amsterdam. Toen ik, Alinda, dit waardevolle boek in handen kreeg, gebeurde er iets wat ik in geen jaren had gedaan: ik begon weer met een stabilo marker te onderstrepen en aantekeningen in de kantlijn te krabbelen, alsof ik terug was op de universiteit. Want dit is het eerste Nederlandstalige boek dat écht de grote vragen durft te stellen over wie er aan tafel zit bij de ontwikkeling van AI. OpenAI roept dat ze technologie bouwen “to benefit all of humanity”, maar hebben ze wel alle mensen voor ogen? Of een heel specifiek type mens uit Silicon Valley (iets met 7 vinkjes)? .
Co-Intelligence – Ethan Mollick
Als je (naast onze Substack natuurlijk) één boek leest over hoe je praktisch met AI aan de slag gaat, dan is het dit boek van Ethan Mollick, Associate Professor aan Wharton. Hij combineert academische kennis met hands-on ervaring en laat zien hoe AI niet een vervanger is van menselijke intelligentie, maar juist een samenwerkingspartner kan zijn. Het boek zit vol met concrete voorbeelden, perfect voor iedereen die AI al gebruikt maar het gevoel heeft dat er meer in zit.
Sam Altman, de biografie - Keach Hagey
Voor wie zich afvraagt wie de man achter OpenAI eigenlijk is en welke visie hem drijft: lees dit boek. Weet je nog dat chaotische weekend eind 2023 toen hij als CEO werd ontslagen en een paar dagen later gewoon weer terugkeerde alsof er niets was gebeurd? Dit boek duikt diep in dat drama en laat zien hoeveel macht er op het spel staat. De afgelopen jaren verscheen Sam Altman ook regelmatig in het nieuws vanwege zijn bittere rivaliteit met voormalig compagnon Elon Musk, ernstige aantijgingen van seksueel misbruik, en zijn politieke ambities die hij allerminst verbergt. Ik zit er op dit moment middenin en vind het tegelijkertijd fascinerend én beangstigend om te lezen, vooral omdat je beseft hoeveel invloed deze ene man heeft op technologie die ons allemaal raakt.
Careless People, over macht, hebzucht en waanzin - Sarah Wynn-Williams
Alleen de titel al. Dit is het boek waarvan Mark Zuckerberg niet wil dat je het leest, en dat zegt eigenlijk al genoeg. Sarah Wynn-Williams werkte zeven jaar bij Facebook, klom op tot Director of Public Policy en vloog de wereld rond in een privéjet met Zuckerberg en Sheryl Sandberg. Ze was verantwoordelijk voor de samenwerking met overheden wereldwijd en zat dicht op politiek gevoelige discussies. Na publicatie stapte Meta naar de rechter en won een spoedzitting waarin Wynn-Williams het boek niet meer mocht promoten, maar door de publiciteit kwam het boek vanuit het niets binnen op nummer één in de bestsellerlijst. Het boek geeft een ontluisterend beeld van hoe Facebook bijvoorbeeld omging met Myanmar (waar het platform een rol speelde bij genocide) en China (waar het bedrijf bereid was censuurtools te ontwikkelen voor het regime). Wynn-Williams begon idealistisch, in de overtuiging dat Facebook de wereld dichter bij elkaar kon brengen, maar zag gaandeweg hoe ‘hoe meer ze de consequenties van hun acties zien, hoe minder fucks Mark en andere mensen aan de top van Facebook geven.’ Nu we op de drempel staan van een nieuw AI-tijdperk vormgegeven door dezelfde mensen die het afgelopen decennium social media hebben gebouwd, is het cruciaal om te weten wie zij zijn.
Films: Voor de ontspannen avonden
The Thinking Game (2024) – Greg Kohs
De documentaire The Thinking Game volgt vijf jaar lang DeepMind, het Londense AI-lab van Google, en laat zien hoe ze van het verslaan van de Zuid-Koreaanse wereldkampioen in het spel ‘Go’ doorgroeiden naar het oplossen van een 50 jaar oud biologisch raadsel. In oktober 2024 leverde ze dat de Nobelprijs voor Scheikunde op; de eerste keer dat een AI-team deze prijs won.
Her (2013) – Spike Jonze
In the near future ontwikkelt een eenzame schrijver een onwaarschijnlijke relatie met een besturingssysteem dat ontworpen is om aan al zijn behoeften te voldoen. Her uit 2013 voelt nu relevanter dan ooit en stelt prachtige vragen over intimiteit, verbinding en wat het betekent om menselijk te zijn in een wereld waar AI steeds menselijker lijkt. Een film die je nog lang bijblijft en waar je daarna ongetwijfeld over door wilt praten.
Mountainhead (2025) - Jesse Armstrong
Mountainhead is de nieuwste film van Jesse Armstrong, de maker van Succession. Vier tech-miljardairs zitten opgesloten in een soort modernistisch landhuis in Utah, terwijl buiten de wereld in chaos stort, veroorzaakt door hun eigen (AI)-creaties. Het duurde even voor we in de film zaten, want zoals we lazen in een recensie: wie wil nou kijken naar zo’n walgelijk stel personages? Maar goed, uiteindelijk toont de film wel glashelder hoe AI-systemen worden gebouwd en uitgerold door een homogene groep mannen met God-complexen, en zo de hele wereld kunnen beïnvloeden zonder enige democratische controle… Te zien op HBO Max.
Voor als je kinderen hebt
Het Klokhuis – AI uitlegvideo’s
In deze serie gaan Klokhuis-presentatoren op zoek naar antwoorden op vragen die te maken hebben met het dagelijks gebruik van AI. Mag AI jouw gezicht gebruiken? Kun je ChatGPT het nieuws vragen? Wat zo goed is aan deze serie is dat het niet alleen leerzaam is voor kinderen, maar ook voor ouders (en leerkrachten) die zich in deze materie willen verdiepen.
Techbitch – VPRO
In deze serie ontdekt Stephanie Louwrier dat techbazen geld verdienen aan ons eindeloze gescroll, en probeert ze zelf een vrouwelijke Elon Musk/Mark Zuckerberg/Sam Altman/../.. te worden. Ze begint haar eigen platform Steef Space en leert bij een hacker dat de data die wij dagelijks gratis weggeven veel geld opleveren. Een fantastische serie om samen met je kinderen te kijken, en hen nu al bewust ervan te maken hoe idioot het eigenlijk is dat je uren op een dag met je telefoon aan je hand vastgeplakt zit.
Heb je deze boeken of films gezien? Of heb je andere tips die je wilt delen? Laat het ons weten in de chat!
En weet: Als je in januari echt aan de slag wilt met AI, kom dan naar onze workshop op 15 januari in Amsterdam. Daar nemen we de tijd om samen te ontdekken hoe AI jouw werk en leven kan versterken, zonder overwhelm. Meld je hier aan – de early bird prijs geldt tot 31 december! Heb je vragen? Mail ons op hello@herai.work.
Als afsluiter: Als je deze gratis content waardevol vindt, overweeg dan om betaald abonnee te worden (€7/maand voor extra wekelijkse nieuwsbrieven) of trakteer ons eenmalig op een koffie. Saskia en ik maken her/ai naast ons werk, en elke bijdrage helpt ons de tijd vrij te maken om onze missie voort te zetten: vrouwen de tools geven om vol vertrouwen AI in te zetten.
Dank je wel voor jullie support en betrokkenheid, en vooral hele fijne feestdagen alvast!
Alinda en Saskia