Hoe leer je goed prompten?

Je bent niet slecht in AI. Je prompt is gewoon te vaag.

Vorige week tijdens onze workshop vroeg een deelnemer: “Waarom krijg ik van ChatGPT altijd van die generieke antwoorden?” Het eerlijk antwoord is dat het probleem vaak niet in ChatGPT zelf zit, maar in de prompt. Ze behandelde AI als Google: tik een vraag in, druk op enter, verwacht het antwoord. Maar generatieve AI werkt fundamenteel anders. Het is geen zoekmachine die feiten ophaalt. Het voorspelt wat het volgende woord zou moeten zijn op basis van jouw instructie.

Dus als je vraagt “Geef mij tips voor een betere teamcultuur”, dan is dat alsof je tegen een topchef zegt “maak iets lekkers” en vervolgens teleurgesteld bent dat je geen Michelin-ster maaltijd krijgt. De chef kan het wel, maar zonder informatie over jouw smaak, allergieën, het aantal gasten, en of het een diner of lunch is, blijft het gokken.

We vragen AI om onze gedachten te lezen, maar we geven het niet genoeg informatie om dat te kunnen doen. Nu je in het vorige artikel hebt gelezen wat de verschillende AI-modellen zijn en kunnen, wordt het tijd voor de volgende stap: hoe stuur je ze effectief aan? Het verschil tussen een middelmatig en een briljant resultaat? Niet de technologie. Maar hoe je je vraag stelt.

Wat is prompting eigenlijk? Gewoon: met AI praten

Prompting klinkt technisch, maar het is niets meer dan instructies geven aan AI. Net zoals je een collega een opdracht geeft, geef je een AI een opdracht. Alleen reageert AI letterlijk op wat je zegt; het leest geen gezichtsuitdrukkingen of begrijpt je impliciete bedoelingen.

Voordat we ingewikkeld gaan doen met ‘strategische prompts’ en geavanceerde formats, laten we één ding vooropstellen: voor simpele taken is één goede zin vaak genoeg.

AI-modellen zijn getraind op tekst, dus alles wat draait om lezen, schrijven, samenvatten of uitleggen kunnen ze moeiteloos aan. Het gaat niet om de lengte van je prompt, maar om helderheid.

En weet, begin altijd met een werkwoord. Dat zet de AI meteen in actie:

• “Vat deze mail samen in 3 bullets”

• “Controleer deze tekst op spelfouten en verbeter hem”

• “Leg uit wat ‘circulaire economie’ betekent alsof ik 12 ben”

💡 Tip: Leer je beter door interactie? Gebruik dan je stem. In ChatGPT, Gemini en de Claude-app kun je gewoon inspreken. Op de fiets of in de auto? Klik op het microfoon-icoon en zeg: “Leg me uit hoe dropshipping werkt.” Je krijgt een gesproken antwoord terug. Perfect voor onderweg

Maar zodra je AI wilt inzetten voor complexere taken, zoals strategische beslissingen, rapporten, of content voor je bedrijf, dan wordt de structuur van je prompt belangrijk. Dan heb je de anatomie nodig die we nu gaan bespreken.

De anatomie van een goede prompt: vijf bouwstenen

Wil je specifiekere resultaten? Dan is iets wat we ‘prompt anatomie’ noemen belangrijk.

Na honderden prompts te hebben getest, blijkt dat een effectieve prompt uit vijf elementen bestaat. Je hoeft ze niet altijd allemaal te gebruiken, maar hoe meer je ervan toepast, hoe scherper je output wordt.

1. Taak: wat moet er gebeuren?

Dit is de kern. Welke concrete opdracht of actie moet de AI uitvoeren? Wees specifiek over wat je wilt bereiken.

Niet: “Wat zal ik eten vanavond?”

Wel: “Maak een recept voor één maaltijd”

💡Tip: Begin met een werkwoord. AI is een computer. Geen collega die tussen de regels door leest. Wees daarom lekker duidelijk en direct.

2. Rol: welk perspectief of expertise heeft de AI nodig?

AI heeft kennis over bijna alles, van marketing tot data-analyse, van geschiedenis tot mode. Maar zonder sturing weet het niet vanuit welk perspectief het moet antwoorden. Geef de AI daarom een duidelijke rol. Dit stuurt de toon, de invalshoek, en het niveau van de output. Door een rol toe te wijzen, geef je richting aan die kennis.

Voorbeeld: “Je bent een gezonde vegan kok die gezond en simpel kookt”

❓Vraag: Wat gebeurt er als je géén rol geeft? Dan kiest AI zelf een toon, vaak neutraal en algemeen. Dat kan prima zijn voor simpele vragen, maar voor complexe taken krijg je generieke output, en dat is dan meestal juist niet wat je zoekt.

3. Context: wat is de achtergrond en waarom is dit belangrijk?

Context zorgt dat de AI relevante keuzes maakt. Voor wie is het? Wat is de situatie? Welke beperkingen zijn er?

⚠️ Let op: AI leest het beste text, dus plak gerust hele stukken tekst rechtstreeks in het chatvenster. Daar werkt AI beter mee, dan Powerpoints vol met grafieken.

💡 Tip: Wees specifiek over beperkingen (bijv. over tijd of geld). Dit voorkomt dat AI antwoorden geeft die niet realistisch of toepasbaar zijn.

Voorbeeld: “Het recept moet vegan zijn, binnen 30 minuten op tafel staan en geïnspireerd zijn door de stijl van Ottolenghi”

4. Gewenste output: hoe moet het resultaat eruitzien?

Wees concreet over vorm en details. Welk formaat? Hoeveel detail? Welke elementen moet het bevatten?

Voorbeeld: “Geef een ingrediëntenlijst en stapsgewijze bereidingswijze. Geef ook altijd de voedingswaarde mee van het recept”

5. Toon of stijl: hoe moet het klinken?

Formeel of informeel? Humoristisch of professioneel? Dit geeft je output een eigen karakter.

Voorbeeld: “Schrijf toegankelijk en enthousiasmerend, alsof je het aan een vriendin uitlegt”

Een compleet voorbeeld: van vaag naar scherp

Laten we alle vijf elementen samenbrengen.

Vaag: “Maak een recept.”

Scherp met alle vijf elementen:

“Taak: Maak een recept voor één maaltijd.

“Rol: Je bent een gezonde vegan kok die gezond en simpel kookt.

“Context: Het recept moet vegan zijn, binnen 30 minuten op tafel staan en geïnspireerd zijn door de stijl van Ottolenghi

“Gewenste output: Geef een ingrediëntenlijst en stapsgewijze bereidingswijze. Geef ook altijd de voedingswaarde mee van het recept.

“Toon: Schrijf toegankelijk en enthousiasmerend, alsof je het aan een vriendin uitlegt.”

Het verschil? De eerste levert iets willekeurigs op. De tweede geeft je precies wat je nodig hebt, in de stijl die bij je past

Stuur AI niet alleen met woorden, maar ook met tools

Naast prompting kun je AI ook sturen door te kiezen welke tools het moet gebruiken.

❌ AI is geen kennisbank die alles weet. Het is getraind op data tot januari 2025. Alles daarna? Daar heeft het geen idee van. Dus wil je actuele informatie? Vink dan web search aan

Of wil je dat hij echt heel goed gaat onderzoeken op het internet? Vink dan deep research aan.

Of wil je dat AI jouw documenten gebruikt als context? Heb je belangrijke informatie die je wilt delen in je Google Drive, Notion, of andere tools staan? Dan hoef je niet alles handmatig te kopiëren en plakken. Vink dan connectors aan.

Begin vandaag, niet morgen…

Het verschil tussen iemand die AI effectief gebruikt en iemand die dat niet doet? Het draait niet om talent of om technische kennis. Alleen om oefenen, gewoon oefenen. Maar oefenen betekent niet zomaar lukraak vragen stellen en hopen dat het goed komt. Het betekent bewust kiezen, en dat draait om drie dingen die samen de kwaliteit bepalen:

Duidelijke prompt + juiste model + benodigde tools = kwaliteit.

Het is geen rocket science. Het is gewoon bewust kiezen wat je nodig hebt voor de taak die je wilt doen.

Vergeet, zoals we vorige week schreven, en zoals je hierboven ziet, ook de keuze voor het juiste model niet. In ChatGPT gebruik je bijvoorbeeld voor simpele teksttaken Instant: snel, licht en perfect voor samenvatten, herschrijven of uitleggen. Voor complexere vragen of strategisch denkwerk kies je Thinking: dat model redeneert dieper en bouwt logischer op.

We krijgen vaak de vraag: “Waarom zet je niet gewoon altijd het Thinking-model aan? Dat is toch het slimste?”

Goede vraag, maar er zijn twee redenen waarom dat geen goed idee is:

1. Het kost meer tijd en energie. Thinking-modellen gebruiken meer rekenkracht, dus ze zijn trager en verbruiken meer energie.

2. Ze ‘overthinken’ simpele taken. Als de vraag eenvoudig is, gaat een Thinking-model vaak te diep graven, en dan krijg je juist vreemde of onnodig complexe antwoorden.

… of kom naar één van onze workshops

Als het je allemaal nog een beetje duizelt: in december geven we over dit onderwerp 2 (hands-on) workshops. Je leert slim prompten, advanced prompting technieken én je leert je eigen GPT’s te bouwen. Neem je laptop mee!

• 4 december | (Advanced) prompting |📍Amsterdam Sloterdijk | 3 uur | 299 EUR

• 10 december | (Advanced) prompting |📍Amsterdam Sloterdijk | 3 uur | 299 EUR

Met de code HERAI25OFF krijg je tot 1 november early bird 25% korting.

Meld je aan door ons te mailen op hello@herai.work.

Onze geheime wapen: Wispr Flow

Bij her/ai zijn we groot fan van Wispr Flow. Het is een tool waarmee je tegen je computer kunt praten alsof je aan het typen bent. In elk program dat je gebruikt. Je praat veel sneller dan je schrijft. In plaats van een lange prompt uit te typen, spreek je het gewoon in. Je geeft meer context omdat praten natuurlijker aanvoelt dan schrijven.

In 10 seconden heb je een volledige, rijke prompt zonder één toetsaanslag.

Probeer het uit via deze link. Het voelt even raar, maar na twee dagen wil je niet meer terug…

Tot volgende week!