AI en Excel: waarom het pas nu écht werkt

“Hoe laat ik AI mijn Excel-sheets bouwen?”

Het is de vraag die we constant krijgen, en eerlijk is eerlijk: zelf hebben we het vaak geprobeerd, maar zonder succes. De belofte van AI is natuurlijk enorm, dus je hoopt dat het eindelijk die saaie taken in Excel overneemt waar niemand op zit te wachten. Maar de realiteit was tot voor kort teleurstellend, want de oude modellen waren er bar slecht in. Tot nu. Het laatste puzzelstukje is eindelijk gelegd, en AI kan nu écht voor jou excellen. Bereid je voor op een serieus ‘holy shit’-moment.

De puzzelstukken die nodig waren

Puzzelstuk 1: De AI kreeg eindelijk een rekenmachine
Oude AI-modellen, zoals GPT-3, waren in wezen geavanceerde woordvoorspellers die zelf helemaal niets uitrekenden. Ze wisten dat 5 + 5 gelijk is aan 10, precies zoals jij dat weet: niet door actief te rekenen, maar door pure herkenning. Je hebt het zo vaak gezien dat je het antwoord gewoon uit je hoofd kent. Maar wordt de som complexer, dan pak jij er een rekenmachine bij om het zeker te weten. De oude modellen konden dat niet - die deden simpelweg een gok en voorspelden een getal dat ‘ongeveer’ in de buurt kwam. En bij Excel is ‘ongeveer’ natuurlijk volstrekt onbruikbaar.

Eind 2024 veranderde alles toen de modellen leerden code te schrijven om berekeningen uit te voeren. Jij vraagt: “Wat was de totale omzet in deze Excel?” en AI denkt: “Ik kan dit niet betrouwbaar voorspellen, maar ik kan wél Python-code schrijven die het voor me uitrekent.” Vervolgens schrijft de AI code, bouwt een rekenmachine, zet alle getallen erin, draait die in een beveiligde omgeving, en geeft je het exacte resultaat.

Puzzelstuk 2: De AI leert de bestandsstructuur te begrijpen
Dit is de stap waar we zo lang op hebben gewacht, want de modellen zijn nu véél beter geworden in code schrijven. Waar puzzelstuk 1 relatief eenvoudig was - een rekenmachine bouwen - is puzzelstuk 2 veel ingewikkelder. Een Excel-bestand is namelijk een digitaal bouwwerk met strikte regels voor kolommen, rijen, tabbladen en opmaak, en als de AI in de code één puntkomma verkeerd zet, is het hele bestand corrupt en kun je het niet meer openen.

De nieuwste modellen beheersen de programmeertaal Python nu zó goed dat ze het feilloos kunnen aansturen, waarmee ze het bestand perfect in elkaar kunnen ‘bakken’ zonder fouten.

Recap

• 2023: Algoritmes voorspelden het volgende woord of getal op basis van tekstpatronen, meer niet.

• 2024: Modellen kregen toegang tot tools zoals “code execution” en begonnen te herkennen wanneer ze een som niet wisten, waarna ze code schreven om het uit te rekenen.

• 2025: Modellen kunnen nu zo goed coderen dat ze niet alleen rekenen, maar complete Excel-bestanden foutloos in elkaar zetten.

Wat betekent dit voor jou?

Nou, dat je eindelijk kunt delegeren wat je altijd al wilde delegeren: het werk dat niemand leuk vindt maar iedereen toch moet doen.

Voorbeelden die nu wél werken:

“Hier zijn mijn ruwe salesdata in een CSV - maak er een Excel van met een dashboard, grafieken en een samenvatting.”

Claude of Gemini schrijft de code en bouwt het complete bestand voor je.

“Analyseer deze financiële data en geef me de top 3 inzichten met visualisaties.” 

Claude of Gemini rekent alles uit, maakt de grafieken, interpreteert de gerekende data en komt met concrete inzichten.

Belangrijke kanttekening: check altijd de output

AI kan nu wél rekenen, maar dat betekent niet automatisch dat het altijd het júíste rekent. Dus ja, de code klopt technisch, maar jij moet nog steeds checken of het de juiste analyse is, of de grafiek de relevante data laat zien en of de conclusie logisch is. AI is eindelijk goed genoeg geworden om het werk te doen, maar jij blijft de baas die beslist of het werk ook daadwerkelijk klopt.

Zaterdag delen we praktische toepassingen en use cases die we zelf hebben getest - het is zo goed dat het voelt als vals spel.